विजयादशमी : सत्याचा विजय, संस्कृतीचा सन्मान आणि स्नेहबंधांचे सुवर्णपर्व!

संघर्षनामा वृत्तसेवा । विशेष संपादकीय

दि .२०ऑक्टोबर २०२६

भारतीय संस्कृतीमध्ये सण-उत्सवांना केवळ धार्मिक परंपरेचे स्वरूप नाही, तर मानवी जीवनाला सकारात्मक दिशा देणारा, विचारांना नवी ऊर्जा देणारा आणि समाजातील नातेसंबंध अधिक दृढ करणारा व्यापक अर्थही लाभलेला आहे. अशाच पवित्र, मंगलमय आणि प्रेरणादायी सणांपैकी एक महत्त्वाचा सण म्हणजे विजयादशमी अर्थात दसरा!

असत्यावर सत्याचा विजय, अधर्मावर धर्माचा विजय, अन्यायावर न्यायाचा विजय आणि नकारात्मकतेवर सकारात्मकतेचा विजय यांचे प्रतीक म्हणजे विजयादशमी! हा सण आपल्याला केवळ आनंद साजरा करण्याची संधी देत नाही, तर आपल्या जीवनातील वाईट प्रवृत्तींचा त्याग करून सद्गुणांची कास धरण्याची प्रेरणाही देतो. म्हणूनच दसरा हा विजयाचा, नवसंकल्पाचा, संस्कृतीच्या जतनाचा आणि उज्ज्वल भविष्याच्या दिशेने वाटचाल करण्याचा मंगलमय दिवस आहे.

       असत्यावर सत्याचा विजय म्हणजेच दसरा!

भारतीय पौराणिक परंपरेनुसार प्रभू श्रीरामांनी रावणाचा वध करून सत्य, धर्म आणि न्यायाची प्रतिष्ठापना केली. महिषासुराचा वध करून आदिशक्ती दुर्गामातेने दुष्ट प्रवृत्तींचा नाश केला. या विजयगाथा आपल्याला एकच संदेश देतात—अहंकार, अन्याय आणि दुष्ट प्रवृत्ती कितीही बलवान असल्या, तरी सत्य आणि धर्माच्या मार्गावर चालणाऱ्यांचा विजय निश्चित असतो.

आजच्या बदलत्या सामाजिक परिस्थितीतही या संदेशाचे महत्त्व तितकेच मोठे आहे. द्वेषाऐवजी प्रेम, संघर्षाऐवजी संवाद, अन्यायाऐवजी न्याय आणि स्वार्थाऐवजी समाजहिताची भावना जोपासणे, हाच दसऱ्याच्या खऱ्या शिकवणीचा स्वीकार आहे.

     अधर्माचा नाश आणि सद्विचारांचा प्रकाश!

दसरा म्हणजे केवळ रावणदहन नव्हे, तर आपल्या मनातील अहंकार, मत्सर, द्वेष, असूया, कटुता आणि नकारात्मक विचारांचे दहन करण्याचा संकल्प! बाहेरच्या रावणाचे दहन करताना मनातील वाईट प्रवृत्तींचाही नाश करण्याचा निर्धार आपण केला, तरच विजयादशमीचा उत्सव खऱ्या अर्थाने सार्थकी लागेल.

समाजामध्ये बंधुभाव, सहिष्णुता, परस्पर आदर आणि माणुसकीची भावना वृद्धिंगत झाली, तरच धर्माचा आणि संस्कृतीचा खरा विजय होईल. कारण कोणत्याही समाजाची खरी ताकद त्याच्या एकतेत, संस्कारांत आणि परस्पर सहकार्याच्या भावनेत दडलेली असते.

  सीमोल्लंघन : नव्या संकल्पांचा आणि प्रगतीचा प्रारंभ!

विजयादशमीच्या दिवशी सीमोल्लंघन करण्याची परंपरा आहे. पूर्वी विजयाच्या संकल्पाने सीमोल्लंघन केले जात असे. आजच्या काळात या परंपरेचा व्यापक अर्थ समजून घेण्याची गरज आहे.

आपल्या मर्यादित विचारांच्या सीमा ओलांडणे, अपयशाची भीती दूर करणे, अज्ञानावर ज्ञानाने मात करणे, संकटांवर धैर्याने विजय मिळवणे आणि नव्या संधींचे स्वागत करणे, हेच आधुनिक काळातील खरे सीमोल्लंघन आहे.

शेतकऱ्याने समृद्धीचा संकल्प करावा, विद्यार्थ्याने ज्ञानार्जनाचा ध्यास घ्यावा, उद्योजकाने प्रगतीचे ध्येय ठेवावे, तर समाजातील प्रत्येक व्यक्तीने माणुसकी आणि सामाजिक बांधिलकी जपण्याचा निर्धार करावा. अशा सकारात्मक संकल्पांतूनच व्यक्ती, कुटुंब आणि समाजाच्या प्रगतीचा मार्ग प्रशस्त होतो.

 हिंदू धर्माचे पवित्र प्रतीक आणि शुभकार्याचा शुभारंभ!

हिंदू धर्मामध्ये विजयादशमीला विशेष धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व आहे. शस्त्रपूजन, वाहनपूजन, आपट्याची पाने अर्थात प्रतीकात्मक सोन्याचे वाटप, ज्येष्ठांचे आशीर्वाद आणि नव्या कार्याचा शुभारंभ अशा विविध परंपरांमधून हा सण साजरा केला जातो.

या दिवशी अनेक जण नवीन व्यवसाय, उद्योग, शिक्षण, सामाजिक उपक्रम आणि इतर शुभकार्यांना प्रारंभ करतात. विजयादशमी हा दिवस शुभसंकल्पांना प्रेरणा देणारा मानला जातो.

मात्र कोणत्याही कार्याच्या यशासाठी शुभमुहूर्ताबरोबरच प्रामाणिक प्रयत्न, सातत्य, कष्ट आणि सकारात्मक दृष्टिकोनही तितकेच महत्त्वाचे आहेत. शुभारंभाला सद्विचारांची जोड आणि प्रयत्नांना प्रामाणिकपणाची साथ मिळाली, तर यशाचा मार्ग अधिक भक्कम होतो.

आपुलकी, स्नेहबंध, सलोखा आणि मान-सन्मानाचे पर्व!

दसरा म्हणजे नात्यांमधील गोडवा वाढवण्याचा, जुने मतभेद विसरण्याचा आणि परस्परांतील विश्वास अधिक दृढ करण्याचा सण! आपट्याची पाने देऊन एकमेकांना सोने मानण्याची परंपरा आपल्याला माणसातील माणुसकीचे मूल्य समजावून सांगते.

खरे सोने केवळ धातूमध्ये नसते; ते माणसाच्या विचारांत, त्याच्या आचरणात, त्याच्या शब्दांत आणि इतरांना दिलेल्या सन्मानात असते. नात्यांमध्ये विश्वास, व्यवहारात पारदर्शकता, संवादात आपुलकी आणि सहकार्यात प्रामाणिकपणा असेल, तर प्रत्येक दिवस विजयादशमीसारखा मंगलमय होऊ शकतो.

समाजातील प्रत्येक घटकाला सोबत घेऊन चालणे, एकमेकांच्या सुख-दुःखात सहभागी होणे आणि परस्परांच्या प्रगतीत आनंद मानणे, हाच या सणाचा खरा सामाजिक संदेश आहे.

------------------------------

संघर्षनामा परिवारासाठी विजयादशमी म्हणजे विश्वासाचे, प्रेमाचे आणि कृतज्ञतेचे सुवर्णक्षण!

पत्रकारिता म्हणजे केवळ बातम्या प्रसिद्ध करणे नव्हे, तर समाजातील वास्तवाला वाचा फोडणे, सामान्य माणसाच्या प्रश्नांना व्यासपीठ मिळवून देणे, अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवणे आणि लोकशाही मूल्यांचे जतन करणे ही एक महत्त्वपूर्ण सामाजिक जबाबदारी आहे.

लेखणीला धार संघर्षाची हे ब्रीद घेऊन कार्यरत असलेल्या संघर्षनामा प्रिंट & इलेक्ट्रॉनिक मिडिया, महाराष्ट्र राज्य या परिवारासाठी विजयादशमी हा केवळ सण नसून, आजवरच्या प्रवासाकडे कृतज्ञतेने पाहण्याचा आणि भविष्यातील वाटचालीसाठी नवा संकल्प करण्याचा सुवर्णक्षण आहे.

या प्रवासात संघर्षनामाला बळ मिळाले ते असंख्य वाचकांच्या विश्वासातून, जाहिरातदारांच्या सहकार्यातून, ग्राहकांच्या पाठिंब्यातून आणि हितचिंतकांच्या प्रेमातून!

कधी एखाद्या वाचकाने बातमीतील चुका निदर्शनास आणून दिल्या, कधी हितचिंतकाने प्रोत्साहनाची थाप दिली, कधी जाहिरातदाराने विश्वासाने सहकार्याचा हात पुढे केला, तर कधी एखाद्या सामान्य नागरिकाने आपल्या प्रश्नाला संघर्षनामाच्या माध्यमातून न्याय मिळेल, या आशेने मायेची हाक दिली. या प्रत्येक क्षणाने संघर्षनामा परिवाराच्या सामाजिक बांधिलकीला नवी ऊर्जा दिली आहे.

आपण दिलेले सहकार्य, व्यक्त केलेला विश्वास, दाखवलेली आपुलकी आणि मनापासून केलेले प्रेम हीच संघर्षनामाची खरी संपत्ती आहे. ही संपत्ती कोणत्याही आर्थिक मोजमापापलीकडची आहे. कारण माध्यमांची खरी ताकद त्यांच्या इमारतीत, साधनसामग्रीत किंवा तंत्रज्ञानात नसून, वाचकांच्या मनात निर्माण झालेल्या विश्वासात आणि समाजाने दिलेल्या स्वीकारात असते.

आपल्या सहकार्यामुळेच संघर्षनामाच्या लेखणीला बळ मिळते, वृत्तसेवेच्या कार्याला दिशा मिळते आणि सामाजिक प्रश्नांना व्यापक व्यासपीठ उपलब्ध होते. आपण दिलेले प्रेम ही आमच्यासाठी केवळ सदिच्छा नसून, अधिक जबाबदारीने, निर्भीडपणे आणि विश्वासार्हतेने काम करण्याची प्रेरणा आहे.

दसऱ्याच्या या मंगलपर्वावर संघर्षनामा परिवार आपल्या सर्वांप्रती मनःपूर्वक कृतज्ञता व्यक्त करतो. आपल्या विश्वासाचा मान राखत सत्य, वस्तुनिष्ठता, लोकहित आणि सामाजिक बांधिलकी या मूल्यांना केंद्रस्थानी ठेवून पत्रकारितेची वाटचाल अधिक सक्षम करण्याचा आमचा संकल्प आहे.

आपला विश्वास हीच आमची ताकद, आपले प्रेम हीच आमची ऊर्जा आणि आपले सहकार्य हेच आमच्या यशाचे खरे सोने आहे!

         विजयादशमीच्या मंगलपर्वावर नवा संकल्प!

या दसऱ्याला आपण सर्वांनी मनातील नकारात्मक विचारांचे सीमोल्लंघन करूया. समाजातील द्वेष आणि मतभेद दूर करून एकतेची भावना जोपासूया. सत्याचा स्वीकार, न्यायाचा आग्रह, कर्तव्याची जाणीव आणि माणुसकीचा सन्मान या मूल्यांना आपल्या जीवनात स्थान देऊया.

शेतकऱ्यांच्या शिवारात समृद्धी नांदो, कष्टकऱ्यांच्या घामाला यशाचे मोल मिळो, विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांना ज्ञानाची दिशा मिळो, उद्योजकांच्या प्रयत्नांना भरभराट लाभो आणि प्रत्येक कुटुंबात सुख, शांती, आरोग्य व समाधान नांदो.

समाजातील प्रत्येक घटकाच्या जीवनात आशेचा नवा किरण उजळो. प्रत्येकाच्या प्रयत्नांना यश लाभो आणि आपल्या सर्वांच्या आयुष्यात विजयाचा सुवर्णक्षण सदैव तेवत राहो, हीच मनःपूर्वक सदिच्छा!

       विजयादशमीच्या हार्दिक शुभेच्छा! 

असत्यावर सत्याचा विजय म्हणजे दसरा!

अधर्माचा नाश आणि धर्माचा सन्मान म्हणजे दसरा!

नकारात्मकतेचे सीमोल्लंघन आणि सकारात्मकतेचा स्वीकार म्हणजे दसरा!

आपुलकी, स्नेहबंध, सलोखा आणि परस्पर सन्मानाचे प्रतीक म्हणजे दसरा!

आणि संघर्षनामा परिवारासाठी—

वाचकांचा विश्वास, जाहिरातदारांचे सहकार्य, ग्राहकांची साथ आणि हितचिंतकांचे प्रेम यांचा सन्मान करण्याचा कृतज्ञतापर्व म्हणजे विजयादशमी!

आपल्या सर्वांच्या आयुष्यात यश, समृद्धी, आनंद, आरोग्य आणि समाधानाचे सोने लुटले जावो. आपले स्नेहबंध अधिक दृढ होवोत आणि संघर्षनामाच्या सामाजिक व पत्रकारितेच्या वाटचालीला आपले प्रेम व सहकार्य असेच लाभत राहो!

आपण सर्वांना आणि आपल्या कुटुंबीयांना विजयादशमीच्या मनःपूर्वक, मंगलमय आणि हार्दिक शुभेच्छा!

                 : शुभेच्छुक :

संघर्षनामा प्रिंट & इलेक्ट्रॉनिक मीडिया, महाराष्ट्र राज्य

                 लेखणीला धार संघर्षाची